جنگ غول‌های نفتی؛ تبعات فعلی و پیشرو


اوپک و جنگ قیمتی: تیر خلاص به بازار نفت از سوی کسانی زده شد که بیش از ۳ سال برای احیای آن تلاش کرده بودند. اعضای اوپک که از سه سال قبل با همکاری روسیه و ۹ کشور دیگر گروهی موسوم به اوپک پلاس را تشکیل داده بودند، در سال ۹۸ سه نشست برگزار کردند که دو موفقیت و یک فاجعه به بار آورد. فاجعه‌ای که در نشست 16 اسفند 1398 (6 مارس 2020) این گروه به وقوع پیوست. در این نشست، عربستان پیشنهاد داد 1.5 میلیون بشکه به توافق قبلی کاهش تولید اضافه شود. روسیه اما تن به این توافق نداد و مخالفت بزرگ‌ترین تولیدکننده‌های اوپک پلاس با هم منجر به شکست توافق نفتی شد. این شوک آن قدر شدید بود که علاوه بر کاهش حدود ۹ درصدی نفت در روز شکست مذاکرات، در اولین روز بازگشایی بازار بعد از این واقعه که مصادف با ۱۹ اسفند بود بزرگ‌ترین افت روزانه قیمت نفت از سال ۱۹۹۱ رقم خورد. در این روز، نفت برنت از 45.27 دلار بر بشکه به 31.02 دلار کاهش یافت که بیش از ۳۰ درصد کاهش قیمت را نشان می داد. پس از این، عربستان در اقدامی که رسما شروع جنگ قیمتی نفت بود، بهای نفت صادراتی خود را بین ۶ تا ۸ دلار کاهش داد که در ۲۰ سال گذشته بی سابقه بود. همچنین این کشور اعلام کرد تولید نفتش را در ماه آوریل به 12.3 میلیون بشکه یعنی 2.6 میلیون بشکه بیشتر از سطح کنونی، افزایش خواهد داد. علاوه بر این به شرکت دولتی آرامکو دستور داده شده ظرفیت تولید کشور را به ۱۳ میلیون بشکه در روز ارتقا دهد که البته امری زمانبر به نظر می‌رسد. از سوی دیگر، روسیه نیز تصمیم گرفته تولید نفت را افزایش دهد. گرچه برنده‌ای برای این جنگ بین روسیه و عربستان نمی‌توان متصور بود اما تاکنون کشورهای مصرف‌کننده نفت مانند هند و شرکت‌های کشتی‌رانی نفت از این موضوع سود برده‌اند، چراکه گفته می شود هزینه حمل نفت از طریق دریا به خصوص در مسیر عربستان به چین افزایش ۱۰ برابری داشته است.

در ادامه این بحران، اعضای اوپک پلاس در تاریخ 21 فروردین 1399 (9 آوریل 2020) پس از مذاکرات ده ساعته، توافق کردند که تولید نفت را 10 میلیون بشکه در روز در ماه مه – ژوئن کاهش دهند، اما رضایت مکزیک برای شروع این توافق لازم است. بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران پس از این جلسه گفت که ایران، لیبی و ونزوئلا از لزوم کاهش تولید مستثنی هستند. وی افزود: پیشنهاد کاهش تولید روزانه 10 تا 11 میلیون بشکه‌ای نفت برای اعضای اوپک و غیر اوپک مطرح شده است که این میزان کاهش شامل حال تولیدکنندگان نفت غیر عضو اوپک پلاس مانند نروژ، برزیل، کانادا و حتی آمریکا نمی‌شود.

نفت در سال ۹۹: دو عامل شیوع ویروس کرونا در جهان و شکست اوپک پلاس که منجر به جنگ قیمتی در بازار نفت شده، پیش بینی موسسات معتبر جهانی را به طرز چشمگیری کاهش داده است. بررسی دنیای اقتصاد از پیش‌بینی ۱۰ موسسه که پیش از این در گزارشی با عنوان «چرخش بزرگ پیش‌بینی‌های نفتی» منتشر شد، نشان می‌دهد غالب آن‌ها بین ۱۵ تا ۲۰ دلار از برآورد قبلی خود از قیمت نفت در سال جاری میلادی کاسته‌اند. بر این اساس آن‌ها انتظار دارند طی شش ماه آینده بهای نفت در کانال ۳۰ دلار باقی بماند. همچنین این موسسات تخمین می‌زنند بین ۸۰۰ هزار تا ۴ میلیون بشکه در روز از تقاضای نفت در نیمه اول ۲۰۲۰ کاسته شود.

به راستی چه خواهد شد؟ اقتصاد جهانی در سال میلادی پیشرو چقدر ضربه خواهد خورد؟ چه بر سر ایران خواهد آمد؟ اینها همه و همه سوالاتی هستند که آینده اقصاد ایران و جهان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده‌اند. سوالاتی که با بررسی بازارهای مالی جهانی، میزان بالای تورم گزارش شده کشوری، رشد بالای نقدینگی، عدم مدیریت و آموزش قوی و دلایلی چند، یک جواب را در ذهن تداعی می‌کند: “حال اقتصاد در کوتاه مدت و میان مدت خوب نخواهد شد.”

مقاله

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *